Het ondernemersvertrouwen in Nederland trekt langzaam bij. Aan het begin van het derde kwartaal van 2025 laten nieuwe cijfers van de Conjunctuurenquête Nederland, uitgevoerd door CBS, KVK, EIB, MKB-Nederland en VNO-NCW, zien dat ondernemers minder somber zijn dan in de eerste helft van het jaar. Toch blijven de zorgen over het vinden van voldoende en geschikt personeel groot, waardoor het herstel kwetsbaar blijft.

Vertrouwen groeit, maar blijft onder nul

Het ondernemersvertrouwen staat nu op −3,8 procent. Dat is duidelijk beter dan het tweede kwartaal, toen de stand nog op −7,5 procent stond. Maar echt positief is het nog niet: al vijftien kwartalen op rij staat de meter onder nul. Het huidige cijfer ligt bijna op het gemiddelde sinds 2012 (−3,7 procent). Deze lichte stijging wordt vooral gedreven door verbeterde verwachtingen over de economie en de orderpositie van bedrijven, maar ondernemers blijven terughoudend als het gaat om investeringen en de werkgelegenheid.

Verschillen tussen sectoren

Niet alle sectoren doen het even goed. In transport en opslag steeg het vertrouwen flink, van −12,0 procent naar −0,9 procent. De sector zakelijke dienstverlening, waar ook informatie en communicatie onder valt, klom verder omhoog en noteerde nu een positief vertrouwen van +0,6 procent. Vooral de informatie- en communicatiesector droeg bij aan deze groei, met een stijging van +1,2 naar +3,5 procent.

Andere sectoren hebben het juist zwaar. In de landbouw, bosbouw en visserij daalde het vertrouwen fors, van −11,3 procent naar −16,3 procent. Horeca, vastgoed en detailhandel blijven ook in het rood. Vooral in deze sectoren wegen de onzekerheid over de economische ontwikkeling en de aanhoudende problemen met het vinden van geschikt personeel zwaar.

Personeel blijft grote uitdaging

Ondanks de voorzichtige opleving blijft personeelstekort de grootste zorg. Ruim een derde van de ondernemers (36 procent) zegt dat het gebrek aan arbeidskrachten hun bedrijfsvoering belemmert. Dat aandeel is gestegen ten opzichte van eerdere kwartalen. Vooral in sectoren waar vakkennis en ervaring belangrijk zijn, is het lastig om vacatures te vullen.

Vooruitkijken met gemengde gevoelens

Het beeld is dubbel. Aan de ene kant neemt het vertrouwen toe en zien sommige sectoren weer kansen. Aan de andere kant houden de aanhoudende personeelstekorten en matige vooruitzichten in een deel van de economie ondernemers met beide benen op de grond.

De komende maanden zal blijken of het herstel kan doorzetten. Daarvoor is niet alleen een gunstiger economisch klimaat nodig, maar ook creatieve oplossingen om het personeelstekort aan te pakken.