De arbeidsproductiviteit in Nederland is het afgelopen jaar weer gedaald, ondanks een kleine economische groei. Dit heeft veel invloed op de toekomst van de Nederlandse economie, die al last heeft van langzame productiviteitsverbeteringen en hoge arbeidskosten. Terwijl de overheid en economen zoeken naar oplossingen, wordt duidelijk dat de daling van de productiviteit de welvaart op lange termijn kan bedreigen.
Oorzaken van de daling
Vorig jaar daalde de arbeidsproductiviteit in Nederland met 0,2 procent. Beter dan in 2023, toen deze met 1,3 procent afnam. Deze daling komt door verschillende factoren. Een belangrijke oorzaak is de lagere productiviteit in sectoren zoals de overheid, zorg en onderwijs, waar het moeilijk is om grote verbeteringen door te voeren. Hoewel de economie in 2024 met 1 procent groeide, kwam dit vooral doordat er meer uren werden gewerkt, niet door een hogere productiviteit.
Invloed van sectoren met lage productiviteit
De daling van de arbeidsproductiviteit wordt mede veroorzaakt door de soorten banen die er in Nederland zijn. Het grootste deel van de werkgelegenheid zit in sectoren waar het moeilijk is om de productiviteit te verhogen, zoals de publieke sector. Ook in de industrie is er een terugval. Hoge energieprijzen en sterke concurrentie uit het buitenland hebben de industrie het afgelopen jaar flink gehinderd. Daarnaast heeft de afname van de gasproductie in Nederland ook invloed gehad op de productiviteitscijfers.
AI als mogelijke oplossing
Kunstmatige intelligentie (AI) wordt gezien als een mogelijke manier om de arbeidsproductiviteit te verhogen. In Nederland zijn er veel banen in de dienstensector, waar AI taken kan overnemen en werkprocessen kan versnellen. Economen van ING denken dat AI de productiviteit flink kan verbeteren, vooral in beroepen zoals managers, dokters en advocaten. Toch is het implementeren van AI nog een uitdaging, vooral in sectoren waar het moeilijk is om de technologie te gebruiken, zoals in de (semi-)publieke sector. Hoe snel AI kan worden toegepast, zal bepalen hoe de economie zich de komende jaren ontwikkelt.
Groei door arbeid en consumptie
Hoewel de arbeidsproductiviteit in Nederland het afgelopen jaar daalde, groeide de economie doordat er meer uren werden gewerkt. De overheidssector heeft ook bijgedragen aan de economische groei, met een stijging van 3,6 procent in de overheidsuitgaven in 2024. Ook de werkgelegenheid nam toe en huishoudens hadden gemiddeld meer te besteden doordat de cao-lonen stegen.
